زنبور قرمز یا زنبور خرمائی

زنبور قرمز یا زنبور خرمائی

از خانواده Vespidae  و از جنس Vespa  می باشد . این زنبور که رنگ آنها خرمائی است و از زنبوران عسل بزرگترند .این حشرات دارای دست و پای بلند و قطعات دهانی جونده قوی و دندانه  دار هستند به طوری مه با حرکت افقی آرواره های سر زنبور عسل را از بدنش جدا می کنند .

این زنبوران معمولا لانه خود را در نزدیکی کندو ها ساخته و برای تغذیه و پرورش نوزادان از زنبوران عسل به عنوان مطمئن ترین منبع غذایی آماده استفاده می کنند . بعضی از انواع آنها به زور وارد کندو شده و با مقداری عسل خارج می شوند . اما گاهی زنبوران عسل به طور دسته جمعی به آنها حمله ور شده و با نیش زدن سبب مرگشان می شوند .  گرچه آفت درجه دو محسوب می شوند ولی در بعضی نقاط خسارت فابل توجهی به کندو های زنبور عسل وارد کرده و گاهی موجب نابودی آنها می گردند . دو گونه مهم آنها که در  کشور ما وجود داشته و خسارت می زنند عبارتند از Vespe Orientalis  و Vespa Crabro  

 

روش مبارزه:

این زنبور ها بیشتر در اوایل بهار و اواخر تابستان و اوایل پاییز  تا سرد شدن هوا بیشترین خسارت را به کندو ها وارد می نمایند . بهتر است تا از اوایل شهریور ماه دریچه کندو را کوچک کنیم یا از دریچه هایی که سوراخ هایی دارند که فقط زنبور عسل می توانند از آنها عبور کنند استفاده نماییم . تا زنبوران محافظ بتوانند به راحتی از ورود سریع و ناگهانی زنبور قرمز جلوگیری کنند . و یا وقتی که تعداد زنبور قرمز زیاد شدند و زنبوران  عسل نتوانند از کندو محافظت کنند باعث این نشود که  به داخل کندو راه پیدا کنند و سبب کشته شدن همه زنبور های عسل با ملکه شوند و عسل باقی مانده را به غارت ببرند و یا کندوی ما را به لانه ای برای خود تبدیل نمایند .  البته در اواخر تابستان به علت گرمای هوا تعدادی از زنبور های عسل در زیر و جلوی  دریچه پرواز  تجمع می کنند و این کار باعث می شود زنبور قرمز بدون هیچ درد سری آمده و یه زنبور عسل را برداشته با خود ببرد . برای این کار بهتر این است جلوی دیچه پرواز طوری نصب کنیم که فقط زنبور عسل بتواند از آن عبور نماید .(یه چیزی شبیه  تله گرده گیر) یک راه دیگر مبارزه این است که با دنبال کردن مسیر پرواز آنها در هوا و کمی جستجو در اطراف زنبورستان محل لانه های  آنها را پیدا کرده و شب هنگام با یکی از سموم حشره کش قوی و یا با شعله افکن قوی آنها را نابود کنیم . البته شعاع پروازی این زنبوران 4 کیلومتر می باشد و در این مساحت جستجو کار سختی می باشد .

یه راه دیگر مبارزه استفاده از جگر سفید گاو می باشد . چون زنبور قرمز علاقه شدیدی به جگر سفید گاو (پوپ گاو) دارد. با درست کردن تله هایی شما می توانید در هر نوبت تعداد 50 تا 150 عدد از زنبور های قرمز را نابود کنید .

یک روش استفاده از گلدان و شعله افکن می باشد به طوری که شما یه سیم را از سوراخ گلدان عبور داده و  جگر را در داخل گلدان به سیم بسته و با واژگونی  گلدان و ثابت کردن آن در جایی  نزدیک زنبورستان منتظر جمع شدن زنبور قرمز در زیر گلدان باشید . بعد با یه شعله با یه حرکت سریع زنبور های قرمز را بسوزانید .باید مواظب باشید که جگر پخته نشود چون دیگر نظر زنبور قرمز را به خود جلب نمی کند .

 

 

 

 

 

یک روش دیگر استفاده از تله لبنانی می باشد . اگر در محل شما این تله نبود شما خودتان می توانید این تله را بسازید .

وسایل مورد نیاز یه بطری خالی نوشابه خانواده یک و نیم لیتری پلاستیکی با یه لوله پلاستیکی به طول 15سانتیمتر و قطر یک و نیم سانتیمتر .

نحوه ساخت به این شکل است که لوله را برداسته و از وسط آن یه سوراخ به قطر 1 اینچ ایجاد می کنیم و از وسط بطری عبور می دهیم .برای هر دفعه استفاده مقداری جگر سفید در بطری می گذاریم و آن را در زنبورستان آویزان می کنیم با این روش در هر ساعت حدود 45 عدد زنبور قرمز را در بطری به دام می اندازید . باید توجه داشت که نباید زیاد جگر در بطری بماند که با خشک شدن و یا خراب شدن جگر دیگر زنبور قرمز به سمت بطری نمی آید .  

جوجه تیغی Hedgehoge:

جوجه تیغی ها چندان ضرری برای کلنی های زنبور عسل ندارند ولی پرسه زدن های شبانه آنها و حیوانات دیگر نظیر گورکن ممکن است بیشتر کلنی ها را به حالت گوش به زنگ خطر و در حالت تدافعی در آورد . به همین دلیل  می توان حدس زد که چرا بعضی از کلنی ها در یک مکان از خود ملایمت بیشتری نشان داده ولی موقعیکه به مکان دیگری برده می شوند وحشی و غیر طبیعی می شوند . زنبور های مرده و یا در حال مرگ که در اثر سرما و یا مریضی از کندو بیرون ریخته می شوند غذای آماده ای برای جوجه تیغی هستند.

 

فن آوري جديد در ساخت کندو

مقدمه

با ساخت کندوهاي جديد لانگستروت و دادانت ، استقبال گسترده اي از اين ابتکار توسط پرورش دهندگان زنبور عسل در سرتاسر دنيا صورت پذيرفت. مزايايي که اين نوع کندو ها نسبت به کندو هاي بومي و سنتي داشتند نه تنها محققين را راضي نکرد بلکه ايشان را ترغيب به ثبت ابتکارات جديد و فني در ساخت کندو و ساير ادوات مربوط به زنبورداري کرد . امروزه در اکثر ايالات کشور هاي کانادا و امريکا قابهاي پلاستيکي همراه با پايه عاج دار پلاستيکي جايگزين قابهاي چوبي با پايه هاي مومي در طبقات ذخيره عسل کندوها شده است . مسلم است که استفاده از اين نوع قابها زنبوردار را در کاهش هزينه ها و بسياري از مشکلات مربوط به اين بخش کمک مي رساند .

به طور کلي استفاده از اين تجهيزات جديد و علوم به روز است که شغل زنبورداري در کشورهاي صنعتي قابليت توجيه اقتصادي پيدا کرده است . آموزش و فرا گيري علوم روز ، انتقال فن آوري ها و تحقيقات محققين به پرورش دهندگان همچنين توجه زنبورداران به خلق ابتکارات فني را مي توان از جمله عوامل موثر در پيشرفت صنعت زنبورداري جهان به شمار آورد . اميد است نسل جوان پژوهشگران ايراني نه تنها زنبورداران بلکه محققين تمام عرصه هاي علوم در کشور برگي جديد از پيشرفت همه جانبه را ورق بزنند .

انواع کندوهاي چوبي

موردي که در مورد همه کندو ها رعايت مي شود در نظر گرفتن فضاي زنبور يا فاصله استاندارد بين قاب هاست . طول ، عرض و ارتفاع قابها ، تعداد قابها ، ضخامت تخته هاي استفاده شده در ساختمان کندو و ... بر طبق سليقه شخصي افراد قابل تغيير است .

به طور مثال تعداد قاب ها در کندوي دادانت 12 عدد و در کندوهاي لانگستروت 10 عدد است . يا کندوهاي ملي انگلستان WBC دو جداره است. در صورتي که کندوهای اسميت تک جداره مي باشند .

کندو هاي گوناگوني از جنس چوب توسط شرکت هاي تجاري اروپايي و امريکايي با مزايا و امکانات بيشتري نسبت به ساير کندوهاي ساخته شده که مي توان از افزايش ضخامت چوب به کاربرده شده در ساختمان اصلي و تعبيه محفظه اي در قسمت پاييني کندو همچنين تله گرده و... نام برد .

کندو هاي غير چوبي

مشکلاتي که کندوهاي چوبي دارند محققين را بر آن داشت تا کندوهايي از جنس پلاستيک بسازند که کندو هاي ساخته شده مزايا و معايبي نسبت به کندوهاي چوبي دارند که به بررسي آن مي پردازيم.

مزايا

-         استحکام و دوام کندوهاي پلاستيکي نسبت به کندوهاي چوبي بيشتر است .

-         ضد عفوني ، تميز کردن و شستشوي اين کندو ها آسانتر از کندوهاي چوبي است .

-         اين نوع کندوها از لحاظ رطوبتي و حرارتي  نسبت به کندو هاي چوبي عايق ترند .

-         شکارچياني مثل پرندگان و جوندگان قادر به از بين بردن (جويدن بدنه و سوراخ کردن ) اين نوع کندوها نمي باشند .

-         از لحاظ ورود عوامل بيماري زا به کندو ، اين نوع کندوها قابليت محافظت بيشتري نسبت به کندو هاي چوبي دارند.

-         پايداري و عمر مفيد اين نوع کندوها نسبت به کندو هاي چوبي بيشتر است.

-         اين نوع کندوها نسبت به کندوهاي چوبي سبک ترند .

-         انبار کردن اين نوع کندوها آسانتر است .

-         در اين نوع کندوها قابليت استفاده از قابهاي چوبي نيز وجود دارد.

-         اين نوع کندوها قابليت طبقه پذيري را نيز دارند .

-         هرگونه خرابي و شکستگي طي حمل و نقل را نخواهيم داشت .

معايب

-         سبکي اين کندو ها در مناطق باد گير مشکل ساز است . البته تعبيه مقداري  سرب در بدنه و کف کندو تا حدي از اين مشکل کاسته است .

-         پذيرش اين نوع کندو  با توجه به فضا و جنس آن توسط زنبوران عسل در برخي موارد جزئي مشکل است .

کندوهايي از جنس يونوليت نيز ساخته شده که قابليت استفاده محدود تري نسبت به کندوهاي پلاستيکي دارند .

کندوهاي مسافرتي

کارشناسان از اين نوع کندوها به عنوان يکي از عوامل موثر در موفقيت صنعت زنبورداري و مخصوصاً باغباني نام برده اند .

اين نوع کندو ها بر روي يک تريلر ثابت مي باشند . تعداد کندوها يا تعداد طبقات کندويي که بر روي يک ديگر قرار ميگيرند بر اساس سليقه سازندگان متفاوت است اما به طور کلي دو رديف کندو در قسمت جانبي-طولي تريلر قرار دارند . در فاصله مابين دو رديف راهرويي ايجاد مي گردد که زنبوردار مي تواند از آن فضاي ايجاد شده استفاده هاي گوناگوني ببرد . نحوه قرار گيري کندوها روي يکديگر باعث شده که بازديد اين کندوها از داخل راهرو صورت پذيرد و قابها به صورت ريلي از داخل کندوي مورد نظر بيرون کشيده مي شود و شان ها مورد بازديد قرار مي گيرند . به علت نزديکي بيش از حد کندو ها درب ورودي زنبوران به يکديگر سعي مي شود ديواره بيروني کندو رنگهي متفاوتي از ساير کندوها داشته باشند . استفاده از اين نوع کندوها براي زنبوراني که جهت يابي ضعيفي دارند مثل زنبوران ايتاليايي غالباً دچار دريفتينگ مي شود توصيه نمي گردد.

استفاده از اين نوع کندو ها براي مناطقي که هموار مي باشند و طبق دهي مرسوم نمي باشد مي تواند توجيه اقتصادي داشته باشد .

 از جمله معايب اين نوع کندوها فضاي محدود و عدم اضافه شدن طبق به کلني مملو از جمعيت مي باشد . استفاده از کندوهاي مسافرتي محدود به تعداد کندوي مورد حمل مي باشد و نمي توان در مقياس هاي بزرگ از اين نوع کندو ها استفاده نمود.

حمل و نقل اين نوع کندو ها بسيار آسان است و بيشترين نوع مصرف آن در مقاصد گرده افشاني هاي هدف دار است .

ماشيني که تريلي را حمل مي کند اغلب مدل پايين و از کار افتاده مي باشند در غير اينصورت استفاده از ماشين هاي مدل جديد صرفه اقتصادي نخواهد داشت .

قاب ها

سيم کشي قاب ها ، موم دوزي و آماده سازي قاب براي معرفي به کلني بسيار وقت گير و از ظرافت خاصي برخوردار است که اکثر زنبورداران به سادگي از کنار چنين مسئله با اهميتي مي گذرند و با تکه اي چوب و يک ورقه مومي ، قابي را آماده براي معرفي به کلني مي نمايند .

اين عمل زنبورداران با اصول آماده سازي سابق کشور هاي پيشرفته نيز مطابقت نمي کند و سهل انگارانه دنبال مي شود . همانطور که قبلاً نيز ذکر شد در اکثر ايالات کشور کانادا استفاده از قاب پلاستيکي همراه با پايه مومي عاج دار پلاستيکي در طبقات ذخيره عسل متداول گشته و اين تکنولوژي به تدريج به ساير نقاط جهان از جمله اروپا در حال انتقال است . اگر برخي کشورها هنوز با استفاده از اين نوع قابها خو نگرفته اند اما از قابهاي آماده اي استفاده مي نمايند که مزاياي آن کمتر از قابهاي پلاستيکي نيست .

زنبورداران قاب همراه با پايه مومي (سرهم) را به طور آماده خريداري مي نمايند در غير اينصورت اجزاء قاب را جداگانه به همراه پايه مومي خريداري و خود آنرا آماده مي سازند .

پايه هاي مومي مورد استفاده زنبورداران از قبل سم کشي شده است به عبارتي سيم گالوانيزه در هنگام ساخت پايه هاي مومي عاج دارد . وسط اين ورقه ها تعبيه شده است . حالت سيم تعبيه شده بر خلاف سيم کشي رواج يافته در ايران عمودی و مستقيم نيست بلکه به صورت زيگزاگي است و از دو سمت طولي پايه مومي ، جمعاً 5 زائده مثلثي شکل از پايه مومي خارج شده است .

نوار هاي چوبي قابها سر هم شده و در مراکز تجار ي زنبورداري به همين صورت به فروش مي رسند و زنبوردار به آساني مي تواند آنها را سر هم کند . نوار هاي کناري داراي شيار مرکزي مي باشند که دو عرض پايه مومي در آن به صورت کشويي قرار مي گيرند . نوار پاييني از دو تکه چوب و نوار بالايي هم از دو تکه چوب تشکيل شده اند . مکان اتصال يا ميخ کوبي اين تکه چوب ها را جايي تنظيم مي کنند که زائده هاي مثلثي شکل قرار گرفته باشند .

مزيت اين قاب ها استحکام پايه مومي و عدم وجود فضاي خالي در اطراف پايه مومي است .

کندوچه هاي هسته اي (کندو هاي جفت گيري)

به علت اينکه اين نوع کندوها از لحاظ اندازه کوچکتر از کندو هاي معمولي هستند نام کندوچه به آنها اطلاق مي گردد . اين نوع کندوها را طبق سليقه شخصي در ابعاد متفاوت و در جنس هاي گوناگوني (چوب ، پلاستيک ، يونوليت) مي سازند . به طور معمول حجم و اندازه اين نوع کندوها يک چهارم کندوهاي معمولي است . ويژگي خاص اين کندو ها حجم کندو است که در نتيجه تعداد محدودي زنبور کارگر را در خود جاي می دهد و اين ويژگي وجود اين نوع کندوها را از لحاظ اقتصادي توجيه مي کند.