پرورش زنبور عسل و نکات کلیدی زنبور داری

800x600

101 – یک ملکه خوب هنگامیکه مشغول فعالیت زیاد تخمگذاری است در هر 24 ساعت معادل 25 / 4 برابر وزن خودش غذا می خورد .

102 – وزن یک  کارگر معادل 125 / 0 گرم است بنا بر این وقتی بچه ای به وزن یک کیلو گرم گرفته اید ، در این بچه حدوداً 8000 زنبور عسل وجود دارد .

103 – یک جمعیت قوی که دارای 50000 کارگر باشد ، در صورت وجود گل کافی ، می تواند روزانه تا 3 کیلو عسل تولید کند .

104 – زمانی که گرمای هوا به 8 درجه و کمتر نزول و یا از 37 درجه بالاتر رود زنبور دیگر کار نمی کند . بهترین دما برای فعالیت زنبور عسل بین 20 تا 25 درجه سانتیگراد بالای صفر است .

105 – یک جمعیت قوی در تابستان حدود 200 لیتر هوا در هر 24 ساعت مصرف می کند . و حال آنکه مصرف 24 ساعت آن در زمستان از 10 لیتر تجاوز نمی کند .

106 – یک ملکه خوب در تمام مدت زندگیش می تواند تا حدود 500 هزار عدد تخم بگذارد .

107 – هر زنبور نر در مدت زندگیش حدود 8 میلیون نطفه یا اسپرم ماتوزوئید تولید می نماید .

108 – زنبور عسل در دمای کمتر از 8 درجه بالای صفر قادر به پرواز نیست چون ماهیچه هائی که پرهایش را به حرکت در می آورند در گرمای مذکور فلج هستند .

109 – بررسیهای مقایسه ای نشان دادند که محصول باغهای میوه ای که داخلشان کندوهای

110 – موم در 63 درجه و بره موم در 72 درجه سانتیگراد ذوب می گردد .

111 – هر زنبور قادر است در تمام مدت عمرش حدود 30 کیلومتر پرواز کند و جمعاً تا 25 / 1 گرم شهد روی گل ها را جمع آوری کند .

112 – مصرف عسل زنبور های نر خیلی زیاد است بطوری که هر 1000 زنبور نر ماهیانه بیش از 7 کیلو گرم عسل می خورند .

113 – تولید جهانی عسل حدود یک میلیون و دویست هزار تن است که بوسیله 5/6 میلیون نفر زنبور دار و 50 میلیون جمعیت زنبور عسل تولید می شوند .

114 – بزرگترین تولید کننده عسل جهان روسیه با 10 میلیون جمعیت  است . پس از آن آمریکا و چین قرار دارند که هر کدامشان صاحب 5 میلیون جمعیت زنبور عسل می باشند . بعد از آنها کشورهای برزیل ، ارژانتین ، مکزیک و استرالیا قرار دارند . البته این آمار ها در هر سال با نوساناتی همراه است .

115 – تعداد جمعیت های زنبور عسل ایران طبق آمار سال 1364 معادل یک میلیون و دویست هزار بوده که در انواع و اقسام کندو های بومی و یا جعبه ای نگهداری می شدند .

116 – مکزیک ،چین ، استرالیا و آرژانتین بزرگترین صادر کنندگان عسل در جهانند.

117 – بزرگترین وارد کننده عسل جهان آلمان است . بطوریکه 70 درصد کل واردات عسل جهان را به خود اختصاص داده است و بعدش هم با تفاوت زیاد ژاپن قرار دارد .

118 – بیشترین مصرف سالیانه عسل را کانادائیها دارند . هر کانادائی بطور متوسط سالیانه بیش از یک کیلو عسل می خورد . بعد از آن آلمانیها هستند که سالیانه هر آلمانی حدود یک کیلو عسل مصرف می کند .

119 – به محض اینکه گرمای هوای خارج کندو تا 8 درجه بالای صفر تنزل کرد زنبور های  داخل کندو فوراً به خوشه زمستانی می روند .

120 – در دوران بچه دهی ، 9 روز پس از تخمگذاری سر اولین ملکه بسته شده و جمعیت بچه می دهد .

121 – هنگام بچه دادن حدود 50 درصد جمعیت کندو را با ملکه ترک می کنند . سن این زنبور ها بین 2 تا 23 روز است . ولی سن بیشترین تعدادشان بین 9 تا 12 روز می باشد . این درست همان سنی است که زنبورها قدرت زیادی برای ترشح موم دارند . به همین دلیل همیشه بچه زنبورها استعداد زیادی برای ترشح موم و ساختن شان از خود نشان می دهند . البته در صورت لزوم زنبور ها قادر به انجام کارهای دیگری نیز هستند .

122 – پس از اینکه اولین تخم داخل سلول ملکه گذاشته شد ، زنبور ها جیره غذائی ملکه را کم نموده و به آن تنها مقدار کمی ژل رویآل می دهند . این کار باعث کاهش تخم گذاری ملکه و سبک تر شدن ون ملکه می گردد بطوری که بعد از 9 روز وزن ملکه نصف می شود . این کار به دلیل این است که  هنگام خروج بچه ملکه هم  توان پرواز داشته باشد .  

123 – زنبور کارگر در حالت طبیعی در سن 6 روزگی اولین  پرواز جهت یابی را در اطراف سوراخ پرواز  کندویش انجام می دهد .

124 – در صورت غیر طبیعی بودن وضع و لزوم بیش از حد ، کارگران خواهند توانست حتی در اولین روز پس از تولدشان  نیز پرواز نمایند .

125 – مقدار عسلی که زنبوران یک بچه 3 کیلوئی در کیسه عسلشان حمل می کنند حدود 1 کیلو گرم می باشد .

126 – بهترین جمعیت برای زمستان گذرانی معمولاً قوی ترین جمعیت ها هستند که در بهار هم بیشترین محصول عسل را می دهند .

127 – ملکه در تمام مدتی که تخم گذاری می کند منحصراً با ژل رویال تغذیه میگردد ولی زمستان که تخم گذاری ندارد غذایش مخلوتی از ژل رویال و عسل است .

128 – ارتفاع سوراخ پرواز در زمستان 7 میلی متر و در تابستان 20 میلیمتر است .

129 – برای تولید ملکه باید تا شعاع 4 تا 7 کیلومتر خالی از زنبور های دیگر و کندو های دیگر باشد . ولی در تولید ملکه به منظور بهتر کردن نژاد این شعاع باید به 10 کیلومتر ، بهتر 20 کیلومتر برسد جزایری که از کرانه بیش از 5 کیلومتر فاصله دارند برای این کار بهتر از همه اند .

130 – حداکثر طبیعی شعاع پرواز کارگر ها 4 کیلومتر ، ملکه باکره 5 کیلومتر و زنبور نر 16 کیلو متر می باشد . زنبور نر بطور خیلی استثنائی تا شعاع 65 کیلومتر ی کندویش نیز پرواز نموده است .

131 – مشکل تیرن کار برای زنبور ها تولید و ترشح ژل رویال است که بیش از همه در بهار انجام می گیرد . به همین دلیل هم زنبور های بهاری که مجبور به انجام چنین کار مشکلی هستند عمر کوتاه تری نسبت به زنبور های زمستانی دارند .

132 – 75 در صد زهر زنبور عسل را مواد پروتئینی مختلف تشکیل می دهند. قسمت اعظم این مواد در بدن ما و یا سایر پستانداران تولید نمی شود .به همین دلیل هم بدن ما بعد از نیش خورد باد می کند . باد کردن بدن در برابر مواد پروتئینی نا آشنا است . با باد کردن بدن سعی می کند مانع از ورود شان بداخل خون گردد .

133 – زنبور نر حداکثر تا 3 ماه  هم می تواند زندگی کند . تنها در صورت بی ملکه بودن جمعیت زنبور های نر مدت بیشتری زنده می مانند .

134 – جمعیت زنبور عسل باید در بهار و تابستان زنبور نر داشته باشند . در اواخر تابستان و یا  حتی اوایل پائیز در بعضی از جمعیت ها هنوز تعداد محدودیاز زنبور های نر می توانند زندگی کنند ولی همه جمعیت های سالم نیمه دوم پائیز و تمام زمستان را بدون زنبور نر بگزرانند .

135 – هرگاه در محلولی مقدار قندش کمتر از 4 درصد باشد زنبور عسل قادر به تشخیص شیرینی آن نیست و از نظرش بی مزه است . یعنی مزه ای هماند آب خواهد داشت . همین محلول در دهان انسان کمی شیرینی خواهد داشت . چون حش چشایی انسان از زنبور عسل بیشتر است .

136 – زنبور کارگر در سنین 15 تا 20 روز پس از تولید کیسه زهریش  بیشترین مقدار زهر را دارد . در این هنگام در آن حدود 3/5 میلی گرم زهر وجود دارد .

137 – برای اینکه گرده افشانی به نحو احسن انجام پذیرد باید بطور متوسط در هر باغ میوه 3 تا 4  کندو در هر هکتار شبدر 4 کندو ، در هر هکتار کلزا 8 کندو با جمعیت قوی گذاشت .

138 – بهترین گرما برای نگهداری عسل اتاقی است با گرمای 7 تا 12 درجه سانتیگراد .

139 – عسلک  بیشتر از منابع زیر تامین می گردد .

الف – از شیره گیاهی عده ای از گیاهان که وضع طبیعی جریان شیره اش بهم خورده و یا زخمی شده باشد .

ب – از خوشه غلاتی که بدلیل بیماری رویشان قارچ  MUTTER KRONS  جمع شده باشد .

ج – از مدفوعات بعضی از شپشکها  که معده هایشان قادر به جذب بعضی از قند ها نیستند .

 

140 – غلظت گاز کربونیک یا گاز زغال (CO2) در هوا فقط 3 0 / 0 درصد است ولی زنبور ها قادرند داخل کندویشان غلظتی تا حدود 15 درصد (500 برابر هوا) را نیز تحمل نمایند .

141  - از تمام زنبور های کارگر یک جمعیت آنهائیکه در اسفند ماه تولد می یابند بطور متوسط 35 روز زنده می مانند . متولیدن خرداد بطور متوسط 28 روز عمر می کنند .

142 – کارگرانی که حدود اوایل مرداد ماه تولد می یابند تقریباً حدود 88 درصدشان و آنهائیکی بین اول مرداد تا اول شهریور متولد می شوند حدود 70 درصدشان در جریان زمستان می میرند . متولیدن شهریور ماه به بعد در تمام زمستان تنها 10 درصدشان تلفات می دهند . بنار بر این باید همه عوامل را به کار انداخت تا ملکه در جریان شهریور ماه و بعد آن تعداد زیادتری تخم بگذارد . در این حالت صاحب جمعیت هائی بسیار قوی خواهیم شد . که زمستان در مقابل بیماری ها مقاوم بوده و در بهار آینده نیز محصول عسل خوبی خواهند آورد .

143 – بطور استثنائی کارگرانی دیده شده که در مهر ماه متولد شده و تا 304 روز زندگی کرده اند.

144 – اولین اثر زنبور عسل که در ایران کشف گردیده دشنه ایست که در لرستان پیدا و روی دسته  اش شکل چند زنبور کنده شده است . این دشنه متعل به حدود 1200 سال پیش از میلاد بوده و در موزه شه9ر بروکسل پایتخت بلژیک نگهداری می گردد .

145 – طبق مدارک و شواهد موجود بطور خیلی استثنائی ملکه تا 8 سال هم زندگی می کند ، ولی مدت زندگی آنها را بطور متوسط 3 سال حساب می کنند . عمر مفید و اقتصادی ملکه تنها 2 سال است . من تنها یکبار ملکه ای  داشته ام که 6 سال زندگی کرده . عمر سایر ملکه هایم کمتر بوده است .

146 – برای تهیه یک کیلو  عسل زنبور باید شهد 20 میلیون گل شبدر را جمع و به کندو حمل کند .

-         در این فعالیت 17 میلیون گل شبدر بارور شده و بذر می دهد .

-         یک کیلو بذر شبدر از 560 هزار عدد بذر تشکیل می گردد .

-         بنا بر این زنبور هنگام تهیه 1 کیلو عسل بیش از 30 کیلو بذر تولید می نماید.

-         هر هکتار مزرعه شبدر هنگام بذر پاشی به 20 کیلو بذر احتیاج دارد .

-         بدین طریق زنبور وقتیکه 1 کیلو عسل به کندو می آورد بذر لازم جهت بذر پاشی در یک و نیم هکتار را نا خودآگاه تولید می نماید .

147 – پس از پایان جفتگیری حدود 5 میلیون اسپرماتوزوئید (نطفه) داخل کیسه ذخیره ملکه یا Spermathica  جای گرفته و تا 3 سال داخل آن زنده می مانند .

148 – عسل ماده ای است با 4 PH   بشدت اسیدی . بنا بر این باید از نگهداری آن در ظروف فلزی خود داری نمود . چون بعد از مدتی فلز دچار خوردگی شده و عسل هم خراب می شود .

149 – عسل به کمک دیاستاز های موجود در خود چربی های اطراف قلب را آب می کند . به همین دلیل مصرف عسل طبیعی به سالخوردگان و بیماران قلبی توصیه می گردد.

150 – هر 100 گرم عسل 330 کیلو کالری انرژی تولید می نماید.

151 – زنبور نر 12 روز بعد از تولد به سن بلوغ رسیده و قادر به جفتگیری است . و بعد از جفتگیری به علت انقباضات شدید ماهیچه ای  میمیرد . زنبور کارگر با وجود اینکه مثل ملکه ماده است ، ولی هرگز جفتگیری نمی کند چون قادر به جفتگیری نیست .

152 - وقتی که سلول پر از عسل شد زنبور رویش را به وسیله ی سرپوشی که موم خالص غیر قابل نفوذ هواست می پوشاند تا خراب نشود تا  در زمستان بتواند از آن استفاده کند . سر پوش مومی را که با آن سلول های لارو ها را می پوشاند بر عکس سرپوش عسلی قابل نفوذ در هواس می باشد . زیرا لاروها برای زنده ماندن به هوا ی تنفس محتاجند . برای قابل نفوذ کردن آن زنبور ها مقداری گرده گل را با موم مخلوط می نمایند .

153 – مقدار تخمی که ملکه در کندو علاوه بر نژاد و سن ملکه  به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله :

الف – قدرت جمعیت : اگر بهترین ملکه را به کندوی ضعیف بدهیم چون این کندو قدرت تامینه غذای ملکه و تیمار نوزادان را ندارد . بطبع میزان تخمگذاری ملکه پایین می آید .

ب – میزان شهد و گرده در طبیعت : هر چه شهد و گرده  وارد شده به کندو بیشتر باشد زنبور ها توان تیمار و نوزادان را بیشتر دارند و به همین دلیل به ملکه غذا بیشتر می دهند تا تخمگذاریش را بیشترکرده و سلول های بیشتری را در کندو برای تخمگذاریش آماده می کنند .

ج – دما : در دما های پایین و بالا تخم گذاری ملکه گاهش می یابد چون اگر هوا سرد باشد زنبور ها مجبور به سوزاندن عسل بیشتری برای گرم کردن نوزادان دارند و یا اگر گرمای هوا زیاد تر باشد کارگران مجبور به آوردن آب بیشتر برای خنک کردن کندو دارند و از کار های دیگرشان (آوردن شهد و تیمار نوزادان) باز می مانند به همین دلیل میزان تخم گذاری ملکه کاهش می یابد .

د -  فضا برای تخم گذاری در کندو :اگر در کندو سلول کافی برای تخم گذاری ملکه وجود نداشته باشد زنبور ها یا باید به موم بافی دست بزنند و یا غذای ملکه را کم کرده تا تخم کمتر بگذارد . که در هر دو صورت تخم گذاری ملکه کاهش می یابد .

هـ - زمان بچه دادن : هنگامی که در کندو شاخن وجود دارد و کندو قصد بچه دادن داشته باشد زنبور ها غذای ملکه را کم کرده تا تخم کمتری بگذارد به همین دلیل تخم دان های ملکه کوچک شده و برای پرواز ، ملکه آماده می شود .

154 – هر گاه زنبور عسلی صورت شما را نیش زد و سابه باد کردن بیش از حد صورت داشتید برای جلوگیری از این باد کردن اجازه بدهید یک یا دو زنبور دیگر دست یا پای شمار را نیش بزند در این صورت صورت شما کمتر ورم می کند .

155 -  برای مبارزه با سار که یکی از دشمنان اصلی زنبور عسل می باشد می توان از باز ، شاهین ، عقاب رام شده دست آموز در محدوده زنبورستان استفاده کرد . وجود این پرنده شکاری سارها را تا کیلومتر ها دورتر فراری می دهد و مشکلات درگیری با محیط زیست بابت کشتن سارها هم به وجود نمی آید .

156 – در تغذیه زنبور ها می توان از خرمای رسیده سرد درخت مانند خرمای مضافتی هم استفاده کرد .زیرا خرما هم قند بالایی دارد و هم مواد معدنی ، پروتئین و ویتامین های زیادی دارد و هم زنبور عسل آن را با اشتها مصرف می کند . استفاده از خرما گاه تا حد زیادی جبران کمبود گرده در طبیعت را می کنند به مانند کیک گرده .

158 – زنبور عسل به طور ذاتی تمایل دارد در جاهای بلند خانه درست کند . اگر ما هم کندو را به ارتفاع ببریم در راندمان تولید تاثیر زیادی دارد و از دیگر خوبی های این کار عددم راه یابی ساده موچه ها به کندو و کاهش رطوبت گیری از کف زمین و عدم بازگشت زنبور های مریض که قادر به پرواز نیستند به داخل کندو است .

159 – برای موم دوزی بهتر است با استفاده از برق 12 ولت ( باطری ، ترانس ) به مدت 3 ثانیه سیم های قاب را گرم کنیم تا به راحتی به موم بچسبند .

160 -   برای صرفه جویی در مصرف موم می توان از در ساخت برگ مومی آج دار از نوعی پلاستیک استفاده کرد . بصورتی که  لایه ای از موم روی این پلاستیک اسپری شده باشد . از محاسن این روش این است که در دمای بالا مانند موم ریزش نمی کند و یا در استراکتور دچار پارگی نمی شود و کرم موم خوار به این پلاستیک آسیب نمی زند .